بخشنامه قوه قضاییه راجع به اعسار

دیه، مهریه و سایر مطالبات مالی زندان ندارد.

با ابلاغ بخشنامه جدید قوه قضاییه به محاکم دادگستری، از این پس محاکم باید اصل را بر اعسار و عدم تمکن مالی محکومین بگذارند و این محکوم له است که باید برای اثبات ملائت بدهکار دلیل بیاورد. بدین ترتیب چنانچه محکوم له نتواند اموالی از محکوم علیه شناسایی و به دادگاه معرفی نماید، تنها باید منتظر بماند تا محکوم علیه متمکن از پرداخت دین گردد و دیگر اعمال ماده ۲ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی ( یا همان درخواست جلب و حبس) امکانپذیر نیست.

متن بخشنامه صادره از سوی ریاست محترم قوه قضاییه بدین شرح است:

در اجرای ماده ۶ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، مصوب ۱۳۷۷ و با توجه به تعبیر “ممتنع” و نیز ” درصورتی که معسر نباشد” در ماده ۲ قانون مذکور و نظر به فتوای حضرت امام خمینی قدس سره و رهنمودهای اخیر مقام معظم رهبری مدظله العالی در همایش قوه قضاییه، بند ج ماده ۱۸ آیین نامه نحوه اجرای محکومیت های مالی به شرح زیر اصلاح می گردد:
“ج- در سایر موارد چنانچه ملائت محکوم علیه نزد قاضی دادگاه ثابت نباشد، از حبس وی خودداری و چنانچه در حبس باشد آزاد می شود.
تبصره: در صورتی که برای قاضی دادگاه ثابت شود محکوم علیه با وجود تمکن مالی از پرداخت محکوم به خودداری می کند، با درخواست محکوم له و با دستور قاضی دادگاه، تا تادیه محکوم به حبس می شود.”

بخشنامه شماره ۱۰۰/۱۵۴۵۸/۹۰۰۰-۳۱/۴/۹۱

  1. محسن می‌گه:

    با سلام و خسته نباشد و همچنین تشکراز وب سایت بسیار مفیدتان!
    من الان دانشجو هستم و بخاطر ناسازگاری خیلی زیاد با همسرم قصد درخواست طلاق دارم! لازم به ذکر است که بنده فعلا بیکار و هیچگونه مال و اموالی ندارم! میخواستم از نظر حقوقی تکلیف بنده را مشخص بفرمایید( از نظر دادگاه و محکومیت به حبس * تکلیف جهیزیه خانم * نحوه تقسیط و پرداخت ۱۱۴ سکه * آیا امکان دارد روند طلاق برای اینجانب سابقه و پیشینه کیفری ایجاد نماید؟ )
    سپاسگذارم.

    • مجتبی زمانی می‌گه:

      سلام و تشکر از ابراز لطف شما دوست عزیز.
      در خصوص حبس بنده مفصل در پاسخ به سایر عزیزان توضیح دادم. در حال حاضر رویه ثابت و مشخصی وجود ندارد. احتمال حبس هم وجود دارد. اما دادخواست تقسیط و موافقت با آن، جلب و حبس را منتفی میکند. میزان اقساط بستگی به وضعیت مالی شما و تشخیص دادگاه رسیدگی کننده بستگی دارد.
      پرونده طلاق هیچگونه سابقه کیفری برای شما ایجاد نمیکند، حتی اگر به زندان بروید.

  2. سعید2 می‌گه:

    با سلام.من بخشی به نام مشاوره ندیدم که سوالمو اونجا مطرح کنم.میخاستم بدونم الان که زندان برداشته شده چطور میشه از مردی که شغلش آزاده و مکان ثابتی نداره و اعلام بیکاری کرده مهریه گرفت آیا این ظلم به زنان نیست.حداقل قبلا میدونست اگر پرداخت نکنه زندان داره اما حالا چی.من چیکار باید بکنم

    • مجتبی زمانی می‌گه:

      سلام
      شما باید پس از اخذ حکم محکومیت، اثبات کنید که بدهکار با وجود ملائت از پرداخت دین خود داری میکند در اینصورت دادگاه میتواند محکوم علیه را تا پرداخت دین حبس نماید.

  3. مجید می‌گه:

    سلام . در تاریخ ( ۳۱/۵/۹۱ ) حکم پرداخت مهریه به تعداد ۳۵۰ سکه به من ابلاغ شد . و جلسه اعسار در تاریخ ۲۵/۶/۹۱ میباشد و بنده دانشجو بودم و سه ماه است که درسم تمام شده و هنوز شغلی ندارم و هیچ مالی هم ندارم . آیا این بخشنامه شامل حال من هم میشود یا با حکم جلب به زندان میروم ؟

    • مجتبی زمانی می‌گه:

      سلام
      بله این بخشنامه شامل تمام محکومین مالی میشود. البته اگر حکم شما تقسیط شود شما باید اقساط را بپردازید و گرنه امکان حبس شما وجود دارد. چون ملائت شما تا حد اقساط مهریه برای دادگاه ثابت شده است.

    • فرزانه طهرانی می‌گه:

      با سلام وخسته نباشید
      برادر من محکوم به پرداخت ۱۱۰عدد سکه میباشد که تاکنون تعداد ۳۰عدد ازآنرا پرداخت کرده است ولی متاسفانه بدلیل تعدیل نیرو ازمحل کار اخراج شده است و با وضعیت کنونی قیمت سکه دیگر قادر به پرداخت نمیباشد میخواستم بدانم وضعیت محکومین این چنینی به کجا می انجامد. باتشکر

      • مجتبی زمانی می‌گه:

        با سلام.
        اعسار از امور حدوثی است. یعنی اینکه یک فرد ممکن است در یک زمان معسر و در زمان دیگر ملی فرض شود. بهر حال باید اوضاع و احوال فعلی بدهکار را ملاک ملائت او قرار دهیم.اما در مواردی که حکمی مبنی بر اعسار یا تقسیط صادر شده است این حکم به قوت خود باقیست و تا زمانی که خلاف آن به اثبات نرسیده ملاک عمل خواهد بود. اگر بدهکار تغییری در وضعیت مالی خود احساس میکند باید حکم قبلی را به نوعی تغییر دهد. مثلا میتواند با تقدیم دادخواست کاهش اقساط، مستندا به دلایلی که در اختیار دارد، از دادگاه تقاضاکند که اقساط قبلی را متناسب با وضهیت فعلی او کاهش دهد.

  4. مهدی می‌گه:

    سلام
    از متانت شما در پاسخ دادن لذت بردم.
    سوال:
    اصل بر ملائت بود.یعنی محکوم علیه باید با دادخواست اعسارمیداد و خلاف اصل را اثبات میکرد. (البینت علی المدعی).
    حالا چه؟اگر اصل را اعسار بدانیم خلاف اصل را باید محکوم له ثابت کند؟آیا باید دادخواست دهد؟آیا به چه عنوانی داخواست داده شود؟آیا جداگانه باشد یا ضمن داخواست اولیه قبل از محکومیت (که اکر چنین باشد بنظر همان تامین خواسته میشود).
    واینکه وضعیت قانون اعسار چه میشود؟آیا نسخ شده محسوب است؟
    ممنون از حوصله ی شما دوست حقوقی

    • مجتبی زمانی می‌گه:

      با سلام.
      لطفا سوالات خود را فقط در قسمت مشاوره حقوقی مطرح فرمایید.
      در وضعیت فعلی ادعای محکوم علیه مبنی بر نداشتن دارایی پذیرفته میشود. نظر حقوقی اینجانب اینست که اصل عدم با ادعای او هماهنگ است. اگر مدعی میخواهد خلاف اصل را اثبات کند باید دلیل بیاورد. مثلا ملک، اتومبیل، وجه نقد یا هر چیز دیگری که متعلق به محکوم علیه است را به اجرا معرفی میکند. احتیاجی به دادن دادخواست نیست صرف معرفی مالی که متعلق به محکوم علیه است حکومت اصل را از بین میبرد. الاصل دلیل حیث لا دلیل.
      قانون اعسار هم نسخ شده محسوب نیست. بخشتامه در مقام اصلاح آیین نامه قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و تاکید بر خلاف اصل بودن حبس در امور مالی است . خصوصا اینکه با بخشنامه نمیتوان قانون را نسخ نمود.

  5. سعید می‌گه:

    …اگه راست میگید چطور امروز من و مجددا بخاطر ۲ تا سکه مهریه داشتن میبردن زندان… منو بگبدکه به نوشته های شما دلم خوش بود.

    • مجتبی زمانی می‌گه:

      سلام دوست عزیز
      لطفا در صورت نیاز به مشاوره، سوالتان را در قسمت مشاوره حقوقی مطرح فرمایید. متن ارسالی شما بطور کامل خوانده شد. فراموش نکنید که در حال حاضر به استناد قانون جرائم رایانه ای هر اقدام ناشایستی در محیط وب قابل پیگیری و تبعات حقوقی یا کیفری است.
      اما پاسخ شما:
      در تبصره ذیل بخشنامه قوه قضاییه یادآوری گردیده چنانچه برای دادگاه ثابت شود محکوم علیه با وجود تمکن مالی از پرداخت دین خودداری میکند دادگاه اورا تا پرداخت دین حبس خواهد کرد.
      هرچند که در متن ارسالی شما اشاره ای نشده ولی اگر اشتباه نکنم بدهی شما از قبل تقسیط شده است. اگر اینچنین بوده، و علی الخصوص اگر فبلا قسطی را نیز پرداخته اید پس ملائت شما تا اندازه ی اقساط مهریه برای دادگاه ثابت است. و اگر تعلل کنید دادگاه میتواند شما را جلب کند. مگر اینکه با تقدیم دادخواست جدید، وضعیت جدیدتان را به اثبات برسانید.
      دوست عزیز، درک صحیح قانون اصولا برای اشخاص عادی ممکن نیست. و ما متاسفانه اصرار داریم که قانون را آنطور که به نفع خودمان است تفسیر کنیم و این کار اشتباهی است. راه صحیح آن است که قبل از هر اقدامی با متخصص امر مشورت کنیم نه اینکه دلمان را به تفسیر خودمان خوش کنیم.
      به هر حال اینجانب با کمال میل پاسخ گوی سوالات حقوقی شما در قسمت مشاوره حقوقی هستم. به امید دیدار مجدد شما.